टेन्शन घेणाऱ्या तुमच्या मनाला या १५ मार्गांनी थांबवा.

आजच्या धकाधकीच्या जीवनात प्रत्येक व्यक्ती टेन्शनला सामोरे जात असतो. कामाचा ताण, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या, आर्थिक समस्या आणि नातेसंबंधातील गुंतागुंत या साऱ्यामुळे मनावरचा ताण वाढतच जातो. मात्र, टेन्शन वाढल्यावर ते कसे हाताळावे हे शिकणे खूप महत्त्वाचे आहे. मानसिक स्वास्थ्य टिकवून ठेवण्यासाठी काही प्रभावी उपाय करता येतात. या लेखात आपण १५ सोप्या पण प्रभावी मार्गांवर चर्चा करूया, ज्यामुळे टेन्शन घेणाऱ्या मनाला शांत करता येईल.

१. श्वासाचा सराव करा

टेन्शन आल्यावर शरीराचा श्वासोच्छ्वास अनियमित होतो. यावेळी खोल श्वास घेण्याचा सराव करा. ४ सेकंद श्वास आत घ्या, ४ सेकंद थांबा आणि ४ सेकंद श्वास बाहेर सोडा. या सरावामुळे मन शांत राहते आणि शरीर रिलॅक्स होते.

२. ध्यान (मेडिटेशन) करा

ध्यान हे मानसिक ताण कमी करण्यासाठी सर्वांत प्रभावी साधन आहे. दररोज फक्त १० मिनिटे ध्यानाचा सराव केल्यास विचारांना स्थिरता येते आणि ताण हलका होतो.

३. कृतज्ञता व्यक्त करा

टेन्शनमुळे आपण जीवनातील सकारात्मक गोष्टींकडे दुर्लक्ष करतो. दररोज रात्री झोपण्यापूर्वी तीन गोष्टींसाठी कृतज्ञता व्यक्त करा. यामुळे मन आनंदी राहते.

४. आपले विचार लिहून ठेवा

टेन्शन वाटत असल्यास ते मनातच दाबून ठेवण्याऐवजी कागदावर लिहा. याला ‘जर्नलिंग’ असे म्हणतात. विचार शब्दरूपात व्यक्त झाल्यामुळे मन मोकळे होते.

५. शारीरिक व्यायाम करा

व्यायाम केल्याने शरीरात ‘एंडोर्फिन’ नावाचे हॉर्मोन स्रवतात, जे मनाला आनंदी ठेवतात. योगासने, चालणे किंवा हलका व्यायाम केल्याने ताण कमी होतो.

६. आरामदायक संगीत ऐका

संगीत हे मनासाठी एक उत्तम उपचार आहे. सॉफ्ट म्युझिक किंवा निसर्गाच्या आवाजाचा आस्वाद घ्या. यामुळे मन प्रसन्न होते.

७. पुरेशी झोप घ्या

झोपेच्या अभावामुळे ताण अधिक वाढतो. दररोज ७-८ तासांची पुरेशी झोप घ्या. झोपेचे वेळापत्रक नियमित ठेवा.

८. सक्रिय ऐकणं शिका

कधी कधी टेन्शन फक्त ऐकून घेतल्यामुळेही कमी होतो. तुमच्या समस्या तुमच्या जवळच्या व्यक्तींशी शेअर करा. त्यांच्या सहवासात मनाला आधार मिळतो.

९. सकारात्मक वाचन करा

टेन्शनच्या वेळी प्रेरणादायक पुस्तकं वाचा किंवा सकारात्मक लेखनाचा अभ्यास करा. यामुळे तुमचा दृष्टिकोन बदलतो.

१०. स्मार्टफोनचा अतिरेक टाळा

सतत फोनवर राहिल्याने ताण अधिक वाढतो. दररोज काही तासांसाठी फोनपासून लांब राहा आणि तुमच्यासाठी वेळ काढा.

११. सुखद आठवणींचा विचार करा

टेन्शन वाटत असल्यास तुमच्या आयुष्यातील सुंदर क्षणांची आठवण करा. यामुळे मन लगेचच हलकं होतं.

१२. लहान उद्दिष्टे ठेवा

प्रत्येक मोठ्या समस्येचे छोटे छोटे भाग पाडून सोडवण्याचा प्रयत्न करा. लहान उद्दिष्टे गाठल्याने आत्मविश्वास वाढतो.

१३. स्वतःसाठी वेळ काढा

दररोज १५-३० मिनिटे स्वतःसाठी वेळ काढा. तुमच्या आवडीच्या गोष्टी करा. यामुळे मन ताजेतवाने होते.

१४. आरोग्यदायी आहार घ्या

टेन्शनमुळे शरीरातील पोषणतत्त्वे कमी होतात. आहारात फळे, भाज्या आणि प्रथिनेयुक्त पदार्थांचा समावेश करा. चहा-कॉफीचे प्रमाण कमी ठेवा.

१५. मदत घ्या

कधी कधी टेन्शन आपल्या हाताबाहेर जाते. अशावेळी मानसिक आरोग्यतज्ज्ञाची मदत घ्या. हे तुमच्या समस्या सोडवण्यात मदत करतील.

टेन्शन हा आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे, पण योग्य पद्धतीने त्याला सामोरे गेले तर त्याचा प्रभाव कमी करता येतो. वरील १५ मार्गांचा अवलंब केल्यास तुमच्या मनावरचा भार हलका होईल आणि तुम्ही अधिक समाधानी जीवन जगाल. म्हणूनच, टेन्शनमुक्त आयुष्य जगण्यासाठी या मार्गांचा सराव सुरू करा.

तुमचे मनच तुमचे खरे साथीदार आहे. त्याची काळजी घ्या!

धन्यवाद!

---